Brazilië in het nieuws > Wat vertellen de media over Brazilië?

Friese Braziliaan Carlos Hogendorp in Braziliaanse krant

In de categorie ‘Braziliaan in Nederland in Brazilië’: De in Brazilië geboren, en in Friesland opgegroeide zanger Carlos Hogendorp staat in een Braziliaanse krant. Carlos’ commentaar op Facebook: ‘Sta je  zomaar in Brazilië in de krant, leuk! Mijn bezoek aan Bom Brasil in Amsterdam is de media in mijn geboorteplaats Leme, Sao Paulo niet ontgaan.’

Carlos krant

Interviews > Riso Brasil interviewt Brazilianen en Brazilofielen.

Gilmario da Silva: Alles wat beweegt inspireert me (2)

Vorige week kon je kennis maken met beeldend kunstenaar Gilmario da Silva. Vandaag lees je het tweede deel van het interview met hem.

Hier houd ik me vooral bezig met kunst, op allerlei manieren. Ik teken en schilder en bewerk blikjes tot vogels, waxinelichthouders of mobiles. Daarnaast geef ik teken- en schilderworkshops aan kinderen bij naschoolse opvang en aan beginnend dementerende ouderen bij zorgaanbieder Amsta. Maar in de mijn beginjaren in Amsterdam heb ik ook schoongemaakt in hotels.

Mijn schilderijen zijn meestal kleurig. Zou dat zijn omdat ik Braziliaan ben? Ik schilder menselijke figuren, maar ook dieren en bloemen. Maar ik houd ook van religieuze thema’s. Kijk, hier heb ik de enige spelende Boeddha die ik ken. Omdat ik binnen werk en bovendien in mijn woning, wilde ik verf gebruiken die niet stinkt en waar geen schadelijke dampen vanaf komen. Daarom gebruik ik acrylverf.

In de loop van de tijd heb ik een eigen beeldtaal ontwikkeld. Wat je steeds terug ziet komen in mijn schilderijen is een soort armpje met twee tentakels, die afkomstig is uit mijn vroegere pentekeningen. Met die vorm kan ik een complete wereld creëren, waarin zelfs robots niet ontbreken. En met een G erin is het mijn handtekening. Vroeger tekende ik met ‘Costa Gil’, een samentrekking van mijn naam en die van mijn opa.

Alles wat organisch is of beweegt inspireert me; vooral schaatsers en dansers, maar ook bijvoorbeeld capoeira en zelfs ingewanden en microben. Het onzichtbare boeit me. En ook muziek inspireert. Ik hou van klassieke muziek; elke componist en elke klank heeft voor mij zijn eigen kleur.

Op dit moment is er een expositie van mijn werk in het WG-café. Je ziet er schilderijen die zijn geïnspireerd op het grachtenpatroon van Amsterdam, met een knipoog naar het laatste werk van Mondriaan. Eerder heb ik geëxposeerd in bibliotheken, café’s, restaurants, kerken en vroeger ging ik ook naar kunstmarkten. Maar dat is wel lastig als je geen eigen vervoer hebt.

En dan zijn er de blikjes. Geïnspireerd door de slogan ‘Red Bull geeft je vleugels’ maak ik van bierblikjes vogels, vleermuizen en engelen. En daarvan maak ik dan weer mobiles. Blikjes zijn zó licht; als je zucht, gaat zo’n mobile al bewegen. Maar ik maak ook staande blikjes zoals ‘Liberty’, ‘De zittende lezer’ en ballerina’s. Ik beschilder de blikjes met allerlei motieven. Bijvoorbeeld veren, als het om vogels gaat, maar ook tulpen of een grachtenpatroon. Sommige mensen vinden dit werk niks. Ze zien alleen het blikje en associëren dat met de Derde Wereld. Anderen vinden het juist heel origineel bedacht om een blikje zo een tweede leven te geven.’

De expositie ‘Vogelvlucht over Waterland‘ is tot en met 30 september te zien in het WG-café, Marius van Bouwdijk Bastiaansestraat 55 (WG-terrein) in Amsterdam.

 

Komt dat zien > Waar moet je heen voor Braziliaanse optredens, festivals, eten, feesten?

Zanger Marcos Valle volgende maand in Amsterdam

Rio’s Beach Boy, het alias van Marcos Valle, was nog maar negentien jaar toen hij uitgeroepen werd tot de belangrijkste componist van Brazilië. Hij stond aan de wieg van de bossa nova en schreef bossa evergreens als ‘Sonho de Maria’ en ‘Samba de Verão’. Ook Sergio Mendes was onder de indruk en vroeg hem mee op tour door Amerika.

Toen de Amerikaanse organist Walter Wanderley ‘Samba de Verão’ coverde en daar vervolgens een wereldhit mee scoorde, kreeg Valle het ene na het andere platencontract in Amerika aangeboden. Hij tekende in 1968 bij Verve Records en bracht daar zijn bekendste album tot nu toe uit, ‘Samba ’68’.

Vanwege de dictatuur in Brazilië verhuisde Valle in 1974 naar Los Angelos en er volgde samenwerkingen met artiesten als Chicago, Quincy Jones, Sarah Vaughan, The Beach Boys en Leon Ware.

Hij maakte ondertussen 26 albums met nu als thuislabel Far Out Recordings. Nog steeds is de zanger, gitarist en toetsenist populair bij platenverzamelaars en diverse dj’s wereldwijd met bijvoorbeeld het nummer ‘Parabéns‘ uit 2003.

Op 28 oktober treedt hij op in de North Sea Jazz Club in Amsterdam.

 

Komt dat zien > Waar moet je heen voor Braziliaanse optredens, festivals, eten, feesten?

Dichter Ricardo Domeneck komt naar Nederland

De Braziliaanse dichter Ricardo Domeneck, een van de meest veelzijdige en kritische stemmen van zijn generatie, brengt een bezoek aan Nederland. Op 2 en 3 oktober is hij te gast op het festival met grensverleggende literatuur Read My World in Amsterdam, ter gelegenheid van het verschijnen van Het verzamelde lichaam, de Nederlandse vertaling van zijn werk. Ricardo Domeneck treedt wereldwijd op en zijn werk werd in meer dan zeven talen vertaald.

Ricardo Domeneck ontwerpt in zijn poëzie een cartografie van verlangens. Naar de lichamen van de geliefden naast wie de dichter ’s ochtends wakker wordt, naar het genot van de taal en het vertalen, en naar een ander Brazilië, een land in opstand dat de dichter opnieuw wil opbouwen. Het gedicht is voor Domeneck een ‘fabriek van relaties’, waarin filosofie en geschiedenis kunnen worden verbonden met het alledaagse leven, het persoonlijke met het politieke en pop met poëzie.

Ricardo Domeneck

Lees verder

Interviews > Riso Brasil interviewt Brazilianen en Brazilofielen.

Gilmario da Silva: alles wat beweegt inspireert me (1)

Riso Brasil praat met Brazilianen en Brazilofielen. Vandaag is dat Gilmario da Silva, beeldend kunstenaar. We zitten in zijn huiskamer. Aan de muren hangen kleurige schilderijen van een eend, zeehonden, menselijke figuren, ik zie engelen en een uil van blik en het raam is beschilderd, waardoor het glas in lood lijkt.

‘Ik ben opgegroeid in São Paulo met kunst in mijn vingers. Mijn moeder was huisvrouw. Zij naaide en borduurde, en de tekeningen die ze als voorbeeld gebruikte vond ik prachtig. Mijn vader was schoenmaker: hij maakte nieuwe schoenen, maar repareerde ook. Zijn patronen voor nieuwe schoenen trokken mijn aandacht. Verder was ik gek op stripfiguren van bijvoorbeeld Walt Disney. Die probeerde ik na te maken. De slager wist dat ik graag tekende, en gaf me extra vellen papier. Eigenlijk was dat papier om het vlees in te verpakken, maar het was ook prima om op te tekenen. Toen ik nog in Brazilië was, maakte ik vooral pentekeningen. Ze deden qua techniek een beetje denken aan M.C. Escher, hoewel ik toen nog nooit van hem had gehoord, maar leken ook op hiërogliefen uit het oude Egypte. Van kleuren en het mengen daarvan wist ik nog niets.

Ik vond werk als lichttechnicus bij Holiday on Ice. We waren met zo’n dertig nationaliteiten en toerden door Mexico en Brazilië. De laatste show was in Rio de Janeiro. Daar was een groot feest voordat iedereen naar zijn eigen land ging om vakantie te vieren. Daarna zou Holiday on Ice in Europa gaan toeren. De artistiek directeur, met wie ik bevriend was geraakt, nodigde me uit om ook daar te komen werken, en zo kwam ik in 1981 in Europa terecht. Voordat het werk begon ging ik alvast naar Frankrijk, Engeland en Schotland. Dat was een droomtijd met lange zomeravonden. Intussen bleef ik doorgaan met tekenen. Veel schaatsers hebben een tekening van me.

Werken bij Holiday on Ice betekende veel reizen: een paar weken hier, een paar dagen daar. Na een tijdje had ik daar niet zo’n zin meer in. In november kwam Holiday on Ice in Amsterdam. Ik zal nooit vergeten hoe we, terwijl het keihard regende, door de stad reden, op zoek naar de Jaap Edenhal. In deze stad ontmoette ik mijn partner en toen ben ik gestopt met Holiday on Ice. Het is dus toevallig dat ik terecht ben gekomen in Amsterdam, maar nu woon ik er alweer ruim dertig jaar.’

Lees volgende week (30 september) deel 2 van het interview met Gilmario da Silva.

De expositie ‘Vogelvlucht over Waterland‘ is tot en met 30 september te zien in het WG-café, Marius van Bouwdijk Bastiaansestraat 55 (WG-terrein) in Amsterdam.

Gilmario Indio

 

Komt dat zien > Waar moet je heen voor Braziliaanse optredens, festivals, eten, feesten?

Gedichten van Dhiney Ramos

Dhiney Ramos, de stedenbouwkundige en filmmaker met wie je al kennis hebt kunnen maken op Riso Brasil, heeft een boek geschreven. Een gedichtenbundel, om precies te zijn. Poesia além Mares (Poëzie langs zeeën) is de titel, en dat verraadt al dat de gedichten in het Portugees geschreven zijn. Waar ze over gaan? Over een verdwaalde kogel, vogels, de puberteit, en, hoe kan het anders, over voetbal. Kun je geen Portugees lezen? De illustraties van Zoë de Wijn maken het boekje toch de moeite waard. Je kunt het bestellen bij Dhiney zelf.

Dhiney boek

Interviews > Riso Brasil interviewt Brazilianen en Brazilofielen.

Riso Brasil praat met kunstenaar Gil da Silva

Riso Brasil heeft een interview gehad met beeldend kunstenaar Gilmario da Silva. Het resultaat lees je binnenkort hier. Intussen kun je vast naar zijn expositie ‘Vogelvlucht over Waterland’. Die is tot en met  30 september te zien in het WG/Café, Marius van Bouwdijk Bastiaansestraat 55 (WG Terrein), Amsterdam.

Gilmario da Silva

Komt dat zien > Waar moet je heen voor Braziliaanse optredens, festivals, eten, feesten?

Blikje wordt vogel bij Gilmario da Silva

Geïnspireerd door Red Bull’s slogan “Red Bull geeft je vleugels” maakt Gilmario da Silva  van afgedankte bierblikjes onder andere vogels en waxinelichthouders. ‘Vogelvlucht over Waterland’ is de titel van zijn expositie waar grachten, torentjes en blikvogels te zien zijn. Iedereen is van harte welkom.

‘Vogelvlucht over Waterland’ Van 1 tot en met  30 september 2015, WG Café, Marius van Bouwdijk Bastiaansestraat 55 (WG Terrein). Officiële opening op 11 september van 17.00 tot 19.00 uur, met een drankje en muziek in het atelier van Clare van Stolk, WG PLEIN  1, Amsterdam.

 

Interviews > Riso Brasil interviewt Brazilianen en Brazilofielen.

Dhiney: tekenaar en sjamaan (2)

Vorige week kon je kennis maken met Dhiney. Vandaag lees je het tweede deel van het interview met deze stedenbouwkundig tekenaar en sjamaan.

In 2004 hadden mijn vrouw en ik het plan om voor een jaar naar Brazilië te gaan, met de kinderen. Daar heb ik mijn passie ontdekt, en maakte ik mijn eerste korte film. Ik regisseerde ook theaterstukken. Om geld te verdienen, werkten we in een makelaarskantoor. Dat ging zo goed, dat we er uiteindelijk drie jaar zijn gebleven. Voor de kinderen, hoewel ze toen nog heel klein waren, was het een paradijs op aarde. En voor ons eigenlijk ook. We woonden in Bahia, tussen de zee en het oerwoud; fantastisch!

Ik ben dus ook filmmaker; dat zie ik als mijn spirituele kant. Ik heb vaak dingen meegemaakt die geen toeval konden zijn. Dan droomde ik over drie leeuwen die me achterna zaten en die ik met een tak als zweep wist te temmen. Kort daarna, tijdens die excursie naar Londen, zag ik een houtsnijwerk van een man die drie leeuwen temde met een zweep.

Nog zoiets: rond de millenniumwisseling wilde ik een pelgrimstocht maken naar Santiago de Compostella. Maar in een droom riep een vrouwenstem me op een andere route te kiezen. Om naar Avalon te gaan, in Engeland.  Die winter werd ik op Texel gegrepen door een schilderij van de aartsengel Michaël. Het bezorgde me kippenvel, zo raakte het me. Om wat bij te komen, stapte ik naar buiten. Het eerste waar buiten mijn oog op viel, was een bordje. Avalon, stond erop.Dhiney muts

Op het Eigentijdsfestival in 2009 kwam ik in contact met een sjamaan. Toen ik zijn altaar mocht zien, en een schilderij van Merlijn de Tovenaar zag, voelde ik dat ik op het goede pad zat. Op een volgende sjamaanbijeenkomst was er een bijzonder ’welkomstcomité’: er kwamen allemaal vlinders op me af gevlogen! Van de sjamanen daar hoorde ik later dat ze die entree in hun dromen al hadden gezien. Dat was een teken dat ik ook tot sjamaan zou moeten worden ingewijd. Dat is gebeurd in 2012, in Glastonbury (Engeland).

Sjamanen zijn vertegenwoordiger tussen het goddelijke en de mensen. Je leeft in het besef dat je in dienst bent van het goede of het kwade. Dat elke beslissing die je neemt consequenties heeft voor het geheel; in goede of in slechte zin. Mijn sjamanistische doel is films maken en mijn symbolen, fantasieën en ideeën verfilmen. Dat voor elkaar te krijgen, zou geweldig zijn.

Ik maak documentaires en korte films. Mijn documentaires gaan vaak over minderheden, bijvoorbeeld slaven, migranten of straatkinderen. Meestal mensen in een benarde positie dus. Maar ik maak ook bedrijfsfilmpjes.

In mijn korte films probeer ik levensverhalen samen te vatten. Ik loop nu rond met het plan om een film te maken over twee zwangerschappen. De één eindigt in een miskraam, de ander in een abortus. Die twee koppel ik, zodat er een ‘rond’ verhaal ontstaat. Ik houd van verhalen waarbij de cirkel zich sluit.

Mijn films ga ik laten zien in buurthuizen en kerken in kleinere plaatsen.  Op dit moment doe ik dat ook met een fototentoonstelling, ‘Patronen’. Ik laat zien dat er overal om ons heen patronen te zien zijn; in een roestend plekje, in paddestoelen. Daar wil ik mensen mee inspireren.

Ik heb geen opleiding tot filmmaker, maar als kind speelde ik al dat ik filmde. De acteurs waren dan poppetjes, of andere kinderen. Ik maakte de verhalen, en de kinderen speelden dat na. Het echte filmen heb ik in de praktijk geleerd. Soms gaat het fout; dat weet je dan voor de volgende keer.

Het leuke van films maken vind ik dat je mensen kunt beïnvloeden. Ik zal daarom geen gewelddadige films maken, want misschien zet je iemand daarmee aan om ook gewelddadig te zijn. Mijn films gaan over liefde, hoop, proberen iets goeds te doen. Je moet de keuze maken: ga je voor het geld of voor een positieve boodschap? Zelfs in Star Wars zie je dat de goede altijd wint. Daar gaat het om.

Op dit moment is het film maken vooral een passie; het staat nog niet centraal. Wat ik vooral heb geleerd, en wat ik anderen wil meegeven, is: Als je iets wilt doen, doe het dan! Stel je droom niet uit, doe het gewoon.

In Brazilië wonen mensen met hun oorsprong in heel verschillende landen, bijvoorbeeld Japan, Angola, Portugal, Duitsland, Paraguay. Maar iedereen wordt gezien als Braziliaan. En buitenlanders, bijvoorbeeld toeristen, worden er goed behandeld. Brazilianen zijn nieuwsgierig naar je verhaal.

Tussen Nederland en Brazilië ligt een oceaan, een oceaan van verschil. Nederland heeft twee oorlogen meegemaakt; dat heeft de mensen wantrouwend gemaakt tegenover elkaar. Nederlanders zijn gefixeerd op tijd en ruimte. Maar in de zomer zie je dat alles anders wordt. Dan worden Nederlanders vrolijk en relaxed, en lijken ze een heel klein beetje op Brazilianen. In Nederland is het leven wel makkelijker dan in Brazilië. Ik ben blij met alles wat ik hier geleerd heb en met de mogelijkheden die ik heb gekregen mij tot ontwikkelen tot wie ik nu ben: een Braziliaan met een oranje tintje.’